|
Before the storm
Twee gecompliceerde verhalen lopen door elkaar in deze parabel. Hoofdpersonage van het eerste verhaal is Ali. Afkomstig uit een niet nader genoemd Arabisch land, waar hij zich deed gelden als een terroristische verzetstrijder, heeft hij in Zweden een overzichtelijk bestaan opgebouwd: een goede baan als taxichauffeur, een lieve echtgenote en twee schatten van dochters. Wanneer het verzet hem opspoort en dwingt de louche Zweedse zakenman Sander uit te schakelen die wapens levert aan de dictatoriale regering van zijn geboorteland, komt Ali’s leven op losse schroeven te staan. En dan heeft zijn pad al lang gekruist met scholier Leo, die na jarenlang getreiter zijn 'bully' Danne heeft neergeschoten. Leo maakt zichzelf wijs dat hij dat deed om Danne's liefje Sara te kunnen krijgen – een van Ali’s dochters. 'Wanneer je iemand liefhebt, moet je iets doen om dat te bewijzen,' had Ali tegen hem gezegd. Een opmerking die natuurlijk ook op zijn eigen onderdrukte vaderland kan slaan.
Kevin Toma
En zo is elk hoofdpersonage in zijn eigen oorlog verstrikt. Ali koopt kleren met zijn dochters, maar wel met een videobrief van zijn gegijzelde Arabische gezin op zak; en Danne ligt zwaargewond in het bos terwijl Leo thuis de tafel dekt. Leo's toekomst is verkwanseld, en toch zijn zijn ouders er nog steeds om hem te beschermen. Dat de wereld van Ali en Leo alle geborgenheid heeft verloren, en dat elke achteloze knuffel een afscheid is, is iets wat aanvankelijk alleen de toeschouwer ziet.
Drie jaar deed Before the storm erover om in Nederland te worden uitgebracht. Door de nasleep van 9/11, de oorlogen in Afghanistan en Irak en de voortdurende mondiale dreiging van terroristische aanslagen had de film anno 2003 alleen maar aan actualiteit gewonnen. Before the storm werkt nu nog veel sterker als een reflectie op de onherbergzame wereld buiten de bioscoop, waar terroristische aanslagen altijd en overal kunnen plaatsvinden en iedereen moet meestrijden in de oorlog tegen het kwaad. Regisseur Parsa, zelf een in Zweden woonachtige Iraniër, versterkt dat metaforische karakter door de tijd en locaties abstract te houden: niet alleen wordt het Arabische land nooit bij naam genoemd, dat het verhaal zich in Zweden afspeelt kun je enkel afleiden uit de voertaal. Net als in het echt zijn er allerlei zichtbare en onzichtbare banden tussen de mensen, die het onmogelijk maken iemand aan te wijzen die (geen) schuld heeft aan alle geweld en uitbuiting. Leo's vader werkt voor Sander, maar is hij daarmee medeverantwoordelijk voor Sanders leveringen aan de heersende macht in Ali's vaderland, en is Sander ervoor verantwoordelijk dat de door hem verkochte vrachtwagens aldaar worden gebruikt voor het afvuren van raketten op de bevolking?
In zo'n chaos is het individuele contact het laatste houvast. Daarom staat Parsa herhaaldelijk stil bij het gezinsleven van zijn helden, en zijn ook de 'slechteriken' niet eenzaam gebleven: de vrouw die Ali chanteert zorgt voor haar kleinzoon, en Sander kamt in zijn eerste echte scène het haar van zijn zieke vader. Rake schetsen van liefde en zorg, die verduidelijken waar deze mensen voor vechten, en die volstaan om je met elk van hen te identificeren. Sommige gebaren, zoals het haarkammen, keren als motief terug, wat tot twee keer toe wordt benadrukt met een associatieve, ietwat prekerige montage van die beelden - alsof Parza zodoende alle personages met elkaar hoopt te verzoenen.
Before the storm is een sombere, maar ook emotioneel meeslepende thriller met een warm hart, en ook in dat opzicht schatplichtig aan het werk van de Poolse meestercineast Krzystof Kieslowski. Leo die een laatste onbezorgd uurtje heeft wanneer hij een vriendin helpt kranten bezorgen, of Ali die met zijn dochters danst en zich door zijn vrouw laat knuffelen, het zijn scènes die zich door het pessimisme niet zwart laten kleuren. Duurden die knuffels maar wat langer, dan kwam alles weer goed. Je zou het bijna gaan geloven.
Levensbeschouwelijke sleutelwoorden
Verantwoordelijkheid, noodlot, geborgenheid, onderdrukking, naastenliefde, verzoening, vriendschap
Voor meer informatie: zie IMDB.com.
|