De kaskraker Happy Feet vertelt een klassiek Messiaans verhaal in de vorm van wervelende zang- en dansshow. Maar de verlossing, het happy end waar heel de wereld al eeuwen naar hunkert, is in deze versie met geanimeerde pinguïns wel erg snel gepiept.

Rolf Deen

Happy Feet is in de week tussen kerst en oud-en-nieuw de meest bekeken film in de Nederlandse bioscoopzalen. De tapdansende animatie pinguïn Mumble laat een van de duizenden gedaanten zien die de klassieke held door de eeuwen heen heeft aangenomen. Van exodusverhalen tot evangelie, van graalroman tot Hollywood film, overal kom je hem tegen. En nu dus ook in een hartverwarmende gezinsfilm. De protagonist Mumble is in Happy Feet een held omdat hij tegen de verdrukking in zijn eigen pad volgt. “Sommige mensen proberen een leven lang te leven volgens een patroon dat hen nooit zal passen. Als in de klassieke mythen iemand een weg probeert te volgen die al door een ander is gemaakt, raakt hij het spoor bijster. Als er een weg of pad is dan zijn het andermans voetstappen. Ieder van ons moet namelijk zijn eigen weg vinden.” Deze uitspraak van de Amerikaanse mytholoog Joseph Campbell over de heldenreis die ieder van ons, hoe kleinschalig ook, moet maken, verklaart waarom een het heldenverhaal van de pinguïn Mumble, ons zo aangrijpt. Zijn reis is onze levensreis.

Reis van de held

Campbell heeft in zijn klassieker The hero with a thousand faces de reis van de held beschreven en als een aantal opeenvolgende fasen die tegelijk ook in elkaar grijpen: te beginnen bij onschuld, van breken met de onschuld naar het ontdekken van het doel in je leven, het aanvaarden van de reis en onderweg worstelen met beperkingen en beproevingen, ondersteund door hulp van een reisgenoot, raad van een mentor, via een beslissende crisis ( wat men in de mystiek “de donkere nacht van de ziel”noemt) naar bereiken van een hoger bewustzijn wordt de held een geschenk voor zijn omgeving en brengt hij de wereld op een hoger plan. Mumble doorloopt deze fasen allemaal. Het is alsof regisseur/producent George Miller (van o.a. Babe en Mad Max) het standaardwerk van Campbell als handboek heeft gebruikt.

Een pinguïn met een missie

Tijdens de broedtijd heeft pinguïn papa Memphis zijn broedsel per ongeluk laten vallen. Buiten zijn schuld wordt Mumble daardoor met een afwijking geboren. Ieder lid van het diepgelovige pinguïnvolk (God heet hier Great Guïn) produceert van jongs af aan zijn eigen hartelied waarin de kern van zijn karakter ligt vervat. Eenmaal uit het ei ontdekt Mumble dat hij niet kan zingen. Ondanks de hulp van ouders en vrienden wordt Mumble uitgestoten. In een gevecht met uitgehongerde meeuwen die het op hem gemunt hebben ontdekt hij dat de aliens (de mensen) bezig zijn de zeeën leeg te vissen. Met hulp van de Amigos, een aantal dansgrage dwergpinguïns, doet hij nog een poging zijn eigen volk te overtuigen van zijn missie om de oorzaak van het voedseltekort op te sporen. Religieuze fanatici weten te voorkomen dat hij volgelingen maakt onder zijn eigen volk. Samen met de nepgoeroe Lovelace en de Amigos vertrekt hij naar de aliens om die ervan te overtuigen te stoppen met de overbevissing van de zee. Het laatste gevaarlijkste stadium van de reis moet hij alleen afleggen. Zijn tocht voert hem ver weg van de Zuidpool en evenzo ver van het doel van zijn reis. Mumble komt op een plek terecht waar hij totaal vervreemd raakt van zijn idealen. Maar net als hij zich dreigt weg te zinken in krankzinnigheid gebeurt iets met hem waardoor hij het lot van zijn volk toch een positieve wending kan geven.

Happy end

Happy Feet verbaast door zijn knappe levensechte animaties en adembenemende decors, het amuseert door zijn gevarieerde muziekkeuze (Amerikaanse disco, funk, rap, pop en wat al niet) en prachtige massale choreografieën en onderwaterballetten. Met de techniek van motion capture, afkomstig uit de biomechanica, weten de animators in deze film verbluffende resultaten te bereiken en je vraagt je af wanneer de dag komt dat echte acteurs vervangen zullen worden door hun geanimeerde collega’s. Maar het technisch vernuft heeft de vertellers van het verhaal bij de afhandeling van het plot wat overmoedig gemaakt. Terwijl ze aan de ene kant de oplossing tergend langzaam lijken uit te stellen om maar zoveel mogelijk van hun animatiekunsten te kunnen vertonen, bekeert aan de ander kant de mensenwereld zich aan het slot wel erg makkelijk tot het evangelie van Mumble de dansende pinguïn. En dat maakt het happy end van Happy Feet ongeloofwaardig. Jammer, zeker als deze animatiefilm in potentie voor kinderen hetzelfde zou kunnen doen als wat The Inconvenient Truth van Al Gore voor volwassenen deed.

Voor meer informatie: zie Cinema.nl.