Dat de huidige president van de USA een born gain christian is, dat George W Bush zijn verkiezing voor twee ambtstermijnen mede te danken had aan de 25 miljoen Evangelicalen die de Verenigde Staten van Noord Amerika telt en dat hij bij zijn politieke beslissingen zijn oren graag laat hangen naar de wensen van deze machtige achterban, is alom bekend. Maar hoe het in dit milieu van christenfundamentalisten toegaat waar het de opvoeding van hun kinderen betreft, dat onthult de documentaire Jesus Camp van Heidi Ewing en Rachel Grady. Veel van die kinderen gaan niet naar school maar krijgen thuis onderwijs zodat ze niet blootstaan aan leerkrachten die bijvoorbeeld de evolutietheorie aanhangen in plaats van het creationisme of de leer van intelligent design. 

Jos Boesten

In de zomervakanties kan de biblebelt-jeugd terecht in zomerkampen zoals het Jesus Camp van de predikante Becky Fischer, waar de kinderen worden gedrild tot soldaten van Jezus. Want wat jongens en meisjes rond hun negende levensjaar wordt 'meegegeven' vergeten ze hun levenlang niet meer, zo leert degelijk wetenschappelijk onderzoek. De gedreven Becky is veel aan het woord in de film. Zij rechtvaardigt haar indoctrinatie o.a. door te wijzen op de opvoedingspraktijken van militante moslims, die hun kinderen in madrassas programmeren tot soldaten van Allah. Democratie betekent volgens Becky weliswaar dat iedereen een gelijke stem heeft, maar wie stemt in naam van Jezus heeft en is meer gelijk, want Jezus is de waarheid en het leven. 

Bush een ‘holy man’

George Bush geldt in de kring van de evangelisten als een 'holy man'. Als Becky een kartonnen afbeelding van "W" de 'lesruimte' binnendraagt vallen de kinderen letterlijk aan zijn voeten en willen hem aanraken. 'Amerika is afgepakt van Jezus, en nu pakken wij ons land terug voor Jezus'. Abortus is misschien wel het grootste kwaad. 'Een derde van jullie vriendinnetjes en vriendjes zijn hier nu niet bij jullie, want die zijn geaborteerd'. Ernstig bezorgd maar niet blind fanatiek is het tegenwicht dat Mike Papantoni aan Becky en consorten geeft in zijn radioprogramma Ring of Fire. De scheiding van kerk en staat is in het geding; kinderen wordt de vrijheid van keuze van godsdienst ontnomen door deze indoctrinatie; de USA raakt gevangen in een zij-wij denken: ongelovigen versus gelovigen. 

Sektarisme

Een grote kracht van de film Jesus Camp ligt in de afstand die Heidi Ewing en Rachel Grady weten te houden. Zij onthouden zich van commentaar, komen zelf niet in beeld noch aan het woord. Met andere woorden: dit zijn de feiten, oordeel zelf, toeschouwer. Blijft toch natuurlijk de eeuwige vraag die je elke documentairemaker moet stellen: welke beelden hebben jullie uiteindelijk in de montage gehandhaafd, welke liggen nu in de prullenmand, hoe hebben jullie het gekozen materiaal aan elkaar geplakt. Op grond van wat nu te zien en te horen is in Jesus Camp -en een integere indruk maakt- rijst de vraag of die toeschouwer anders kan concluderen dan dat deze opvoedingspraktijken rieken naar sektarisme. De beelden van kinderen in tranen van diep -aangepraat- zondebesef, van kinderen in een soort trance richting Jezus en de Heilige Geest, van kinderen die hartstochtelijk bidden dat hun president de wijsheid krijgt om de aartsconservatieve Pro Life rechter Samuel Alito in het hooggerechtshof te benoemen, van kinderen die plakbad op hun mond krijgen met de tekst Life en dan de straat op worden gestuurd om tegen abortus te protesteren, van kinderen die een grote toekomst als predikant wordt voorspeld en alvast zelf de microfoon ter hand nemen, van kinderen die Harry Potter als duivels afzweren. Maar ja, zoals Becky Fischer oreert: een derde van de wereldbevolking is jonger dan 15 jaar; wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. 

Jesus Camp is een documentaire die beklijft. Terecht een Oscarnominatie dit jaar voor Beste Documentaire, maar An Inconvenient Truth van Al Gore was, helaas voor Ewing en Grady, ook genomineerd. 

Levensbeschouwelijke sleutelwoorden:

Fundamentalisme, evangelicalen, Jezus, geloofsopvoeding, indoctrinatie