London River

Op 7 juli 2005 stierven in een paar minuten tijd 56 mensen en raakten 700 anderen gewond door bomaanslagen op drie metrostellen en een dubbeldekkerbus. London River (2009) gaat over twee mensen die rechtstreeks slachtoffer zijn van die aanslagen hoewel ze niet eens in Londen zelf aanwezig waren. De film vertelt het verhaal van Ousmane, een moslim, en de katholieke mevrouw Sommers. Beiden leiden een perfect normaal leven, tot op de dag dat ze vernemen dat hun kinderen vermist zijn sinds de aanslagen van 7/7.

Marcel Elsenaar

De eerste beelden van London River: weduwe Elizabeth Sommers bezoekt het graf van haar man. Zij kijkt vanaf een steile klif op het eiland Guernsey, waar zij een boerderij heeft, uit over de wijde zee. Snel daarna zien we beelden van een West-Afrikaanse man die door de bossen loopt. Het nieuws over aanslagen op treinen en bussen in London brengt beiden in beweging.  Elizabeth belt onmiddellijk het nummer van haar dochter Jane en spreekt een aantal keren een boodschap op het antwoordapparaat in. Ze is bezorgd en reist daarom naar Londen naar het appartement van haar dochter waar ze nooit eerder was.

Contact

Ook de Afrikaanse boswachter Ousmane is bezorgd en gaat richting London. Onderweg zien we hem zijn gebed doen. Hij is op zoek naar zijn zoon, die hij al jaren niet meer gezien heeft  maar die ergens in London moet verblijven. In de stroom van zoekende familieleden zullen ze elkaar uiteindelijk tegenkomen. Maar de vreemdheid zorgt er voor dat het lang duurt voor er sprake is van enig contact.

Arabische les

Elizabeth neemt haar intrekt in het appartement boven een islamitische slagerij. Zij betrekt na verloop van steeds de politie in haar zoektocht en besluit om ook een affiche naast die de van de andere vermisten te hangen. Ousmane pakt het anders aan, hij gaat na aankomst in Londen direct naar de moskee. Zijn islamitische broeders zullen wel weten waar zijn zoon Ali woont. Door allerlei dingen die zij ziet in het appartement van haar dochter komt Elizabeth er achter dat ze het leven van haar dochter niet kent. Ze schrikt als zij ontdekt dat Jane lessen Arabisch volgde bij de moskee. Waarom zou haar dochter iets willen weten van de Islam, de Koran? Dat is immers de vijand?

Samen slachtoffer

De vervreemding tussen ouders en kinderen, tussen moslim en westerling, de mogelijkheid van ontmoeting en opheffing van het vijandbeeld spelen voortdurend door de film heen. Als Elizabeth in het begin van de film een kerk bezoekt hoort ze een Bijbeltekst voorlezen: “Maar Ik zeg u: Hebt uw vijanden lief; zegent ze, die u vervloeken.” Niet snel erna zal ze zelf oog in oog staan met iemand die volgens velen haar ‘vijand’ is. Het gemeenschappelijk slachtofferschap van de beide ouders maakt duidelijk dat je vijandbeelden niet mag generaliseren,mensen niet mag reduceren tot het plaatje dat je in je hoofd hebt. Dat zou ook de boodschap kunnen zijn van regisseur Rachid Bouchareb. Wat Elizabeth en Ousmane kunnen delen zijn met name de hoop dat hun kinderen nog in leven zijn.

Bouchareb heeft de film mooi verteld. Rustig, met veel oog voor de emoties bij de hoofdpersonen, waardoor wij hun innerlijke gemoedstoestand goed kunnen volgen. Zelfs zo goed dat je zo nu en dan het gevoel krijgt dat je gevoelens een kant op gestuurd worden, en je het wereldbeeld van de filmmaker voelt schuren langs je eigen wereldbeeld.