“Diep, puur en rustig spiritueel gefilmd” vond de jury van de Joris Ivens Award. Deze prestigieuze documentaireprijs werd najaar 2006 op het IDFA toegekend aan de film ‘The Monastery – Mr. Vig & The Nun’, die vanaf 29 maart te zien is in de filmtheaters. Een meeslepend sprookje over een excentrieke kasteelheer, een eigenzinnige non en dromen die onverwacht uitkomen.

Rolf Deen

Bij het Deense plaatsje Hesjberg staat een sprookjesachtige bouwval. Het is het kasteeltje van de excentrieke vrijgezel Jørgen Laursen Vig, alias Mr. Vig. Hij kocht het in 1950 om er ooit zijn droom te verwezenlijken: een klooster stichten. Een leven later zien we hem in de openingsshots van de film het trappenhuis met een stoffer te lijf gaan. Straks komen de zusters en moet het kasteel toonbaar zijn.

Gedecideerde Russische non

De droom komt uit en dat doet letterlijk het stof in zijn leven opwaaien. Na een inspectie wordt het grote huis in orde bevonden en maanden later komen de zusters permanent hun intrek nemen. De eigenzinnige Mr. Vig en de gedecideerde Russisch orthodoxe non zuster Ambrosia zijn aan elkaar gewaagd. Dat levert spannende, ontroerende en zelfs komische situaties op.

Exit Boeddha

Verwezenlijking van deze droom betekent ook het opgeven van een andere. Ooit heeft Mr. Vig een ideaal gekoesterd over een nieuwe wereldorde waar alle godsdiensten elkaar wederzijds zouden verrijken. Maar zuster Ambrosia wijst alle tekenen die daar nog van over zijn resoluut naar de afvalbak. Mr. Vig moet een Boeddhabeeld en een tapijt met oosterse afbeeldingen verwijderen. Pas dan kan het klooster met een meegebrachte icoon worden ingewijd. Maar op het terrein van het kasteel woont tussen zijn weedplanten nog een ander relict van de nieuwe wereldorde, een halfnaakte hippie in een caravan. Zuster Ambrosia kijkt van schrik de andere kant op.

Universeel verhaal

De jury van de Joris Ivens Award noemde het een ‘documentaire parabel’ en een ‘meeslepend sprookje’. Er gebeurt eigenlijk weinig in deze film maar des te meer met de kijker zoals het ook hoort bij parabel en een sprookje. Regisseur Pernille Rose Grønkjaer: ‘Ik wilde altijd al een sprookje vertellen en Mr. Vig stond me toe dat te doen. Uit een heel persoonlijk en plaatselijk verhaal – op een hele vreemde plek – kwam een universeel verhaal naar boven. Een verhaal over een oude man, zijn droom en visioen, maar ook een verhaal over liefde en de moeite die het kost om met gevoelens om te gaan.”

Houden van rare snuiter

Mr. Vig is ook gewoon een rare snuiter met een maffe baard, twee brillen op zijn neus en een hele collectie malle hoeden waarmee hij zijn ijdelheid verraadt. Je hoort vanaf het begin zijn zware ademhaling en op het moment dat je als kijker merkt dat je bijna met hem mee ademt, als hij wéér die trap op moet, merk je dat je van Mr. Vig bent gaan houden. Als je als cineast in 85 minuten zo veel liefde weet over te brengen, dan verdien je inderdaad een prijs.