The Painted Veil

The Painted Veil (2006) van John Curran is een schitterend vormgegeven film over twee bedrogen geliefden die elkaar terugwinnen om elkaar daarna weer te moeten afstaan. Curran weeft door dit liefdesdrama een vleugje politiek door de Britse kolonisatie van China op de achtergrond mee te laten spelen. Een film over boete en vergeving.

Frank G. Bosman

The Painted Veil is gebaseerd op de gelijknamige novelle (1925) W. Somerset Maugham. Het verhaal werd al twee keer eerder verfilmd: in 1934 met Greta Garbo en in 1957 met Eleanor Parker, getiteld The Seventh Sin. Deze titel verwijst naar het zevende gebod, gij zult niet echtbreken, en geeft eigenlijk direct weer waar het verhaal van The Painted Veil over gaat. Kitty Garstin (een ingetogen spelende Naomi Watts) is een verlegen, welgestelde jonge vrouw uit de Londense High Society. Ze wordt min of meer uitgehuwelijkt aan dr. Walter Fane (Edward Norton), een eerlijke, maar stugge bacterioloog. De liefde komt maar van één kant, die van Walter. Als Kitty uit verveling hem bedriegt met een diplomaat, dwingt hij haar met hem mee te gaan naar de binnenlanden van China. De beide echtelieden spreken niet meer met elkaar. Terwijl Walter een cholera-epidemie probeert te beheersen, probeert Kitty zich 'nuttig' te maken door in een weeshuis te gaan helpen.

Boete

Zowel Kitty als Walter doen boete. Walter probeert een ziekte te beheersen, die bij uitstek door lichamelijk contact wordt overgebracht. Het soort contact waarnaar hij hunkert maar wat hij niet meer kan bereiken, zijn overspelige geliefde. Uiteindelijk lukt het hem de epidemie de baas te worden door de aanvoer van vers drinkwater. Het water spoelt zijn zonde weg, de zonde - zoals hij zelf zegt - dat "ik mijzelf heb toegestaan van je te houden." Eenzelfde verbittering jaagt Kitty enkele honderden meters verderop het weeshuis in. Met zang en dans probeert ze grip op haar leven te krijgen en de leegheid van haar bestaan op te vullen. Ze zegt zich nuttig te willen maken maar feitelijk zoekt ze naar een manier om voor haar gedrag te boeten. In een voor haar totaal onbekende wereld met mensen die zij niet verstaat, ondergaat ze een soort catharsis, een loutering. Pas als zij vreugde vindt in deze loutering werkt deze echt helend. Kitty en Walter kijken naar elkaar terwijl ze aan het werk zijn, en op een donkere nacht vonkt de liefde weer over.

Vergeving

Dan komt Kitty erachter dat ze zwanger is. Ze biecht Walter eerlijk op dat ze niet weet of het kind van hem of van haar one night stand is maar Walter zegt dat dit hem om het even is. Pas dan volgt de ware vergeving, die wel met negen maanden onzekerheid moet worden uitgeboet. Als Walter ziek wordt door zijn werk in een choleravluchtelingenkamp, sterft hij in haar armen. Kitty keert terug naar Londen met haar zoon, het enige blijvende bewijs van haar liefde. Zij is voor het leven getekend én gezegend in één en dezelfde figuur van haar zoon.

Kritiek

Punt van kritiek op de film is dat de politieke situatie wel wordt aangestipt door de regisseur, maar niet integraal onderdeel van het plot van de film wordt. De Britten hebben de macht in Shanghai en Hong Kong, de belangrijkste havenplaatsen van China, en brengen met goed bedoeld geweld de zegeningen van de Westerse wetenschap, gepersonifieerd door de bacterioloog Walter. De Chinezen protesteren heftig als hij met hulp van het 'verlichte' Chinese leger eeuwenoude begrafenisrituelen om ver gooit. Natuurlijk veroorzaken deze rituelen - overledenen lange tijd dicht bij de levende familie houden en hen uiteindelijk heel dicht bij het water begraven - de dodelijke epidemie, maar de clash tussen de twee beschavingen had wel wat meer uitgewerkt mogen worden. Vooral omdat de botsing tussen China en Engeland wordt gereflecteerd door die tussen Walter en Kitty.

Gekleurde sluier

De titel van de novelle en de film is genomen uit een sonnet van Percy Bysshe Shelley, dat begint met "Lift Not The Painted Veil Which Those Who Live/Call Life." - "Licht de gekleurde sluier niet op die zij die leven, leven noemen." De gekleurde sluier is het leven zelf, in al zijn gekleurde facetten, met al zijn gebrokenheid èn in zijn verzoening. De verzoening lijkt niet altijd 'logisch' of 'verdiend', maar juist dat is het geheim dat 'leven' heet.

Meer over The Painted Veil op cinema.nl