Slumdog Millionaire

Eerst wilde hij er niet aan. Regisseur Danny Boyle geeft toe dat hij verslaafd is aan de spelshow “Who wants to be a millionaire?” maar een idee voor een film zag hij er niet in. Het slimme script van Simon Beaufoy bracht hem op andere gedachten. De charme van Mumbai en de volkse spiritualiteit van India deden de rest. Inmiddels is Boyle’s film “Slumdog Millionaire” (2008) acht Oscars verder en een wereldwijde hit.  Het verhaal? Een pauper wordt prins en is bereid alle beproevingen te doorstaan als hij maar verenigd wordt met zijn jeugdliefde. Een universeel sprookje, verfilmd door een Brit met de kleuren, geluiden en de adrenaline van de sloppenwijken van Mumbai.

Rolf Deen

“Slumdog Millionaire” begint met en jonge man die hard aangepakt wordt tijdens een politieverhoor. De politie is er van overtuigd dat de jongen een bedrieger is. Hij staat namelijk op het punt om 20 miljoen roepia te winnen in de spelshow “Who wants to be a millionaire?” En hoe kan een theeschenker die is opgegroeid in de grootste sloppenwijk van Mumbai de antwoorden van de quiz geven zonder vals te spelen? “Ik wist de antwoorden”, is zijn enige bekentenis. Maar hoe dan? Het antwoord op die vraag vertelt het heftige levensverhaal van drie wezen op de loop voor het leven, dat ze in ijzingwekkend tempo op de hielen zit. Het voorlopige eindstation voor hoofdpersoon Jamal (Dev Patel) is de hotseat van de spelshow waar de showmaster (Anil Kapoor) hem zo mogelijk nog gemener ondervraagt dan zijn plaaggeesten in het politiebureau.

Vragenvuren

Twee vragenvuren bepalen dus de structuur van de film: het politieverhoor en de quiz. In het politiebureau kijken Jamal en zijn verhoorder naar de band van de uitzending.  Iedere quizvraag roept een episode uit het leven van Jamal op en zo vertelt in een dolle achtbaanrit van beelden het levensverhaal van Jamal en zijn broer Salim. En dat levensverhaal verklaart waarom Jamal de antwoorden op de quizvragen weet en geen bedrieger is.

Jamal, Salim en Latika

Salim (Madhur Mittal) is een slimme pragmaticus die ritselt en regelt en uiteindelijk in de criminaliteit belandt.  Jamal is een romanticus die letterlijk door de stront gaat om zijn doel te bereiken.  De twee wezen nemen het meisje Latika (Freida Pinto) in hun midden op en de drie slaan zich door een leven vol smerigheid en rampspoed.  Ze worden ingelijfd in een bedelaarsgilde waar Salim al snel een zetbaasje van de volwassen uitbuiters wordt. Als ook het leven van Jamal en Latika in gevaar komt, vlucht het trio. Tijdens de vlucht moeten ze Latika achterlaten tot groot verdriet van Jamal, die een grote liefde heeft opgevat voor het meisje. Vanaf dat moment rust Jamal niet voordat hij Latika heeft teruggevonden. Eigenlijk is de rest van de film de zoektocht  van Jamal naar Latika. En hij vindt haar, tot twee keer toe.  Als ze elkaar in de armen sluiten, kust Jamal de littekens die Latika heeft opgedaan. En ze leefden nog lang en gelukkig.

Armoede

In het India van Danny Boyle is geen plaats voor vals sentiment over de wijsheid van het oosten. Geen ashrams vol spiritueel zoekende westerlingen, maar golfplaten hutten vol vervuilde lokale mensen. In dit veelgoden land lijkt er maar één God te heersen: geld. Armoede en wat dat met mensen doet wordt zo realistisch neergezet, dat het Boyle in India zelf het verwijt opleverde aan ‘poverty porno’ te doen. En demonstranten hingen bij de toegangswegen tot de sloppenwijken van Mumbai spandoeken op met de tekst ‘wij zijn geen slumdogs, wij zijn mensen!’  Ondanks het rauwe beeld van Mumbai in de film, zegt Boyle in interviews toch getroffen te zijn door de “open benadering van spiritualiteit bij de bewoners van Mumbai en hoe mensen in het alledaagse overal de invloed van het spirituele zien”.  De regisseur zelf zegt  “meer en meer spiritueel bezig te zijn tegenwoordig”.  Boyle groeide op in een Iers katholiek milieu in Manchester en was op zijn dertiende er helemaal klaar voor om het seminarie in te gaan. Zijn plaatselijke pastoor raadde hem aan te wachten tot zijn achttiende. Toen hij eenmaal zo oud was had Boyle inmiddels een andere kerk ontdekt: de plaatselijke bioscoop.

Liefde

In veel van zijn films streven de hoofdfiguren naar bevrijding uit het aardse en verlangen zij naar het hogere, al moeten zij dat met drugs of geweld bereiken. Het hogere dat de hoop bij Jamal gaande houdt is de romantische liefde, niet het geld dat hij kan verdienen in “Who wants to be a milionaire”. Scenarist Simon Beaufoy (o.a. van The Full Monty) zegt over die diepere laag die hij aanbracht in het verhaal van de bestseller (Q&A van Vikas Swarup) waarop hij het scenario baseerde:  “Het ging over een arm kind dat rijk werd. Maar ik wilde geen simpel van pauper-tot-prins verhaaltje. Dus ben ik Mumbai in gegaan en heb daar rondgezworven, naar de verhalen op straat geluisterd en kwam er zo achter waar mensen over spraken. En al snel besefte ik dat het grote verhaal in India, en zeker in Bollywood, gaat over liefde en romantiek. Als ik er een liefdesverhaal van zou kunnen maken zou dat al het andere overtreffen. En daarom heb ik Latika aan het verhaal toegevoegd.”

Optimisme

De levenslust van de kinderen die het volhouden onder erbarmelijke omstandigheden, de volharding van Jamal op zoek naar zijn geliefde, de tragische zelfopoffering van Salim, de intense bonte kleuren en de beweeglijke camera,  de indringende vermenging van westerse en oosterse beats in de soundtrack van Indiaas megaster A.R. Rahman, dat alles maakt ‘Slumdog Millionaire’ een hele optimistische film. Precies zo’n film waar je in tijden van een economische crisis op zit te wachten.

Meer over deze film op cinema.nl